Natuur.webBlad.info
Onmisbare informatie over de wereld buiten

Meest bekeken
>Trekvogels in Groningen
>Vogels houden van biologisch
>Loonse en Drunense Duinen grootste zandbak van Europa


Recente artikelen
>Het gras komt terug in het Balgzand
>Vogels houden van biologisch
>Waddenzee heeft rust nodig om te herstellen
>De kadettenlandjes van Blokweer als therapie voor herintreders
>Maatschappelijk verantwoord ondernemen in Noord-Holland
>Veenweidegebied verheven tot Nationaal Landschap
>Kinderen en de natuur
Alle artikelen


Met groen leef je langer

door René de Vos

We wisten het wel, maar nu staat het ook wetenschappelijk vast. Wie regelmatig in het groen toeft is gezonder en leeft langer. Statistisch gezien. Simpelweg genieten van de natuur maakt ons geestelijk en lichamelijk weerbaarder.

Ze bestaan: asfaltaanbidders die liever de geur van warm beton in hun neus hebben dan pas gemaaid gras te ruiken. Die zich lekkerder voelen op een terras aan de stadsring, dan op een plaid in het bos. Maar ze vormen een minderheid. Bijna alle mensen hebben wel iets met de natuur, of op zijn minst met ‘groen’. En als je vraagt waarom, dan zijn de antwoorden verbluffend eensluidend: “In de natuur kun je ontspannen, natuur laadt je accu op, in de natuur krijg je respect voor de schepping.”
Natuurbeleving lijkt dus een gezonde zaak. Daar hoef je niks aan uit te leggen, dat voelt iedereen op zijn klompen aan. Maar als je het nou wel zou moeten uitleggen? Dan blijkt dat nog niet mee te vallen. De intuďtie is heel duidelijk op dit punt, maar de wetenschap heeft het onderwerp flink laten liggen. Waarschijnlijk omdat de uitkomst zo voor de hand lijkt te liggen.
Misschien dat er daarom ook wat lacherig gereageerd werd toen afgelopen voorjaar de Gezondheidsraad met een Advies kwam waarin vastgesteld wordt dat ‘groen’ mensen gezonder houdt. Een open deur toch? Kennelijk niet echt, want in het natuurbeleid van de laatste jaren, noch in het gezondheidsbeleid is van zo’n conclusie iets terug te vinden. Natuur is een soort sluitpost geworden en gezondheidszorg vindt vooral tussen muren, bij airco en kunstlicht plaats.

De Hilversumse verpleegkundige Jeannette Bolck kan zich bij tijden nog steeds druk maken over de fantasieloze, grijze omgeving waarin veel oude mensen de herfst van hun leven volmaken. “Ik snap het wel: de verzorgingshuizen kampen met budgetproblemen en personeelstekorten, dus buiten een bingo-avondje of een kerkdienst denken ze hun bewoners weinig te kunnen bieden. Maar dat is niet waar! Breng deze mensen in contact met de natuur – dat hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn – en je zíet ze opleven. Plantjes stekken, iets in de tuin van het verpleeghuis doen, of gewoon bloemen bekijken, ruiken, betasten; het geeft vreugde, het brengt mooie herinneringen omhoog, het is puur genieten.”
Jeannette was bijna twintig jaar activiteitenbegeleidster in een verpleeghuis. In die tijd heeft ze geleerd hoe belangrijk planten, bloemen, natuurbeelden zijn als ‘ingang’ bij oude mensen die afgesloten en onbereikbaar lijken te zijn. Ze zag ook hoe de omgang met simpele aspecten van de natuur deze mensen blij maakte. Zelfs dementerende ouderen lieten blijken dat ze heel goed wisten waar ze mee bezig waren en dat ze die bezigheid ontzettend waardeerden.
Sinds een paar jaar brengt Jeanette met geestverwanten haar ervaringen onder de aandacht van verpleeghuisdirecties. Haar Stichting Natuurlijk Genieten biedt korte cursussen waarin professionele of vrijwillige ouderen-begeleiders leren hoe ze met simpele middelen de bewoners van hun verzorgings- of verpleeghuis het heilzame van de natuur kunnen bieden.

Ze heten allebei Van den Berg en nee: ze zijn geen zusjes. Magdalena, biologe, is secretaris van de Gezondheidsraad. Agnes is omgevingspsycholoog bij Alterra, een onderzoeksinstituut dat aan Universiteit Wageningen is verbonden. In 2001 schreven ze samen een essay bij het jaarverslag van Alterra. De titel is Van Buiten word je Beter. Een kleine knuppel in het hoenderhok, want niet eerder had een wetenschapper – of hadden er twee – het aangedurfd om de open deur ‘Groen is Gezond’ speels-wetenschappelijk onder de loep te nemen.
Volgens de wetenschapsredactie van De Volkskrant is pas met het verschijnen van ‘Groen is Gezond’ de discussie in Nederland op gang gebracht; helpt de natuur ons nu wel of niet om geestelijk en lichamelijk gezond te blijven, of misschien zelfs te worden?
Het antwoord is zonder meer ‘ja’, stellen de Van den Bergs vast. ‘Een natuurlijke omgeving vervult een sleutelrol bij uitrusten, leren en groeien.’ Bij dat uitrusten kan iedereen zich iets voorstellen; luieren aan een meertje, zittend op een heuveltop genieten van het landschap, thee drinken onder een parasol in een geurende rozentuin. Je rust er van uit, je knapt er van op.
Dat ‘leren’ is iets moeilijker te plaatsen. De Van den Bergs bedoelen ermee: vaardiger worden in het psychisch en sociaal-emotioneel functioneren. Dit effect is met name ontdekt in de psychiatrie, maar het gaat in principe voor iedereen op. De natuur maakt je stabieler en een plezieriger mens voor je omgeving.
Het derde effect, groei, heeft niets met lichaamslengte of –omvang te maken; het betekent persoonlijke groei. Vooral wilde, spannende, uitdagende natuur kan een mens rijper en geestelijk rijker maken. Iets aardser geformuleerd: op een survivaltocht kun je jezelf tegenkomen en zo’n ontmoeting kan je zelfkennis en zelfwaardering vergroten. Een bijdrage aan geestelijke gezondheid.
Er zijn in wetenschappelijk onderzoek nog heel wat meer effecten beschreven, maar eigenlijk passen ze allemaal onder een van de drie noemers. Een aansprekend voorbeeld is de verhoogde weerbaarheid van kinderen die op het platteland zijn opgegroeid. Ze zijn niet zo gauw bang voor ‘enge dieren’ en ze ontwikkelen minder vaak een allergie dan stadskinderen. Rommelige ‘overhoekjes’ – de braakliggende terreintjes waar kinderen een halve eeuw geleden speelden – zijn er bijna niet meer. En dat zijn nu bij uitstek de plaatsen waar kinderen ervaringen opdoen die ze geestelijk en lichamelijk weerbaarder maken.

Vijf biologiestudenten aan de Universiteit Utrecht deden een onderzoek naar de waarde van natuuractiviteiten voor ouderen. Ze stellen vast dat zulke activiteiten een positief effect op de deelnemers hebben. Het opmerkelijke is dat activiteitenbegeleiders zich daar vaak helemaal niet bewust van zijn. Opdrachtgever Natuurlijk Genieten krijgt het advies om het onderwerp in te brengen in de opleiding activiteitenbegeleider.
Bij de stichting Greenwish zijn ze al van die noodzaak overtuigd. Greenwish is – samen met andere partijen – initiatiefnemer van het project Groenkamers. Een Groenkamer is een ruimte in een zorginstelling waar de bewoners met producten uit de tuin of de natuur kunnen werken. Als de bewoner niet meer naar het groen kan, dan kan het groen nog altijd naar de bewoner komen. Hein de Jong van Woonzorg Nederland noemt een Groenkamer ‘een voorinvestering die zich terugbetaalt in zorgwinst’.

Hoe groener je omgeving, des te gezonder zul je zijn. Volgens de Utrechtse hoogleraar Peter Groenewegen zit het geheim in de ontspannende prikkels die er van de natuur uitgaan. Ze ‘verdringen’ stress-prikkels en gepieker.
Het aardige is, zo constateren de onderzoeksters Van den Berg, dat je er eigenlijk helemaal niks voor hoeft te doen. Gewoon op een bankje zitten en naar de natuur kíjken is al genoeg om je weerbaarheid te vergroten.

Meer informatie:
Van Buiten word je Beter: Agnes van den Berg, Magdalena van den Berg. Uitgave Alterra, Wageningen. Gratis verkrijgbaar via 0317 47 77 63 of c.c.g.vandoorn@alterra.wag" target="_blank">c.c.g.vandoorn@alterra.wag-ur.nl
Stichting Natuurlijk Genieten: Peerlkamplaan 14, 1217 RT Hilversum, 035 624 75 32.
Informatie over Groenkamers: Woonzorg Nederland, Hein de Jong, 020 408 66 66, of h.de.jong@woonzorg.nl" target="_blank">h.de.jong@woonzorg.nl of m.smit@woonzorg.nl" target="_blank">m.smit@woonzorg.nl

(Bron: Landschap Noord-Holland)


zoek
info
contact
rss


Overige webBladen
Nieuw: webBlad over Zwangerschap, met..
>Sterfte baby's rond geboorte
>Zwangere ondernemer moet uitkering krijgen
>Helft pilgebruikers opgelucht bij menstruatie

© 2017 webBlad.info   Free counter and web stats